• પગથિયાં

પગથિયાં

ચડી શકાય

ઊતરી શકાય

ચડવું

ઊતરવું

પગથિયાં

ઉપર-નીચે

ચકળવકળ

શ્વાસ

ગભરુ છાતી

બંધ હાથ

પાતાળ પાણી

વાવ તળિયે

ઉપર

સૂરજ્ગાડી

તળિયે

ચાંદો પાણી

ખોબલો

ઘટક ઘટક

પગથિયાં

ચડે

ઊતરે

***

* ચમકાર

આંખમાં ચમકારો થાય છે

ઘેરી વળે છે અંધકાર

અધ બીડેલાં પોપચાં

પાંપણમાં પોયણી

હલ્યાં કરે ભવાં

ઉપર તળે

ચકળવકળ ઊડાઊડ કરતી કીકીઓ

અંધારે આથડે

સ્થિર દીવાની જ્યોત

ટપકતું પાણી

પટપટતી પાંપણ

અંધકાર ચીરતી

ઓગળે

પરિચય પ્રગટે ટેરવે

આંખના ઝુમ્મરો ઝૂલતાં

જ્યોતને ઝીલતાં

અંધકાર ઓળંગતાં

સ્તબ્ધતાથી જોયા કરે

એક પછી એક પ્રગટતા

ચમકારને.

***************** 

* તળાવ

તળાવના કાંઠે બેઠો છું

ધીમો ધીમો પવન

નાજુક તરંગ

નાનકડાં મોજાં

રવિવારે હોય છે પિકનિક સ્પોટ

વાહનના ધમધમાટ

ખાણીપીણીની છોળ

તળાવ પાળે

મંડાય છે ઉજાણી

નાનકડો બાળક

પથ્થર પાણીમાં ફેંકે છે

પાણીમાં રચાય છે વર્તુળ

હું હસી પડું છું જરાક

આનંદ કરતાં સૌ વિખેરાય

કશુંક મેળવીને જાય

નાનકડો પથ્થર, પાણી ને વમળ

સંબંધોની કડીઓ મેળવતો

ઘર તરફ પાછો ફરું

ખાલી હાથે

********************

નદી-૩

ધીમે ધીમે

ફેલાય

સંકોચાય સૂકીભઠ

મારી કાયા

ફેલાતી જાય પાણી વિના

સુકાય ફક્ત પાણી

ફેલાય કાયા

કાંઠાના વૃક્ષ

જતન કરે

સૂકાંભઠ ભાઠાનું

અડધી જાગતી

સાવ કોરી

અંધારે જોયા કરું

મારું જંગલ .

નદી-૨

ટાઢાબોળ પવનો

સડસડાટ વહેતાં હોય

મારા ઘરની આરપાર

લીલાંછમ્મ વૃક્ષ , વેલી ,પર્વત ,ખીણ

ઘાસની ગંધ ટાઢીબોળ

ઊંડી ખીણમાં હું થરથરું

હળુ હળુ ખળખળતી

મધરાતે ટૂંટીયુંવાળી

હૂંફાળાં ખૂણે

જરીક જમ્પુ

ભર્યાભાદર્યા જંગલમાં .

નદી-૧

ઊપરથી નીચે પછડાવું

ઊંડી ખીણમાં વહેવું

સમથળ થવાનું ય ગમે

જંગલ મારું ઘર

રોજ સવારે નિકળી પડું

તુરા બોર ,ખાટા કરમદા ચાખું

મઘ મઘ મહુડાં સૂંઘુ અને મારામાં ઝબોળું

એકલી નથી હું

બાજુની ટેકરી પરથી

બહેનપણી આવે

રમવા સાતતાળી

ઠાવકી છટકી જાય

આપી હાથતાળી

ચોમાસે પૂરપાટ દોડવું ગમે

ડાળા, ઝાંખરા , મસમોટાં ઝાડ

બધાંય સાથે આવે

રાત દિવસ અનરાધારે

વરસતું હોય જંગલ

ને હું દોડતી રહું

જંગલની આરપાર .

An excerpt

Noise noise noise

Sound sound sound

Sealed

in the crack of a giant log

Roaming the street

Rubbish Files

Dust scattered by the saw

Rubbing a pinch full of it

I submerge it this instant

in a coconut full of milk

The bubbling sound

in the coconut shell

is gathered in the beak  

and echoes on the stage

in the theatre

Rattling...kach...kach

in the fist, five little stones

thrown up to the sky in play

The resounding sound

flies around in circles

Poem by Vasant Joshi

                                    Translated by Gopika Jadeja

Black Hill (કાળો ડૂંગર)

Here we stand at the peak
Before us lies
the unbroken desert
of the silver moonlight

The taste of salt on the fingertips
The wind quiet
Foxes feast
Summer gale
Winter cold
Night day
Restlessness (Zanzavat)
Unmoving
On the desert stands
the mountain
Black

- Poem by Vasant Joshi.

- Translated by Gopika Jadeja.

અવાજ (ભાગ ૩)

અવાજના શહેરમાં 
ખાલીપો ક્યાં ?
વહી જાય છે શેરીઓ મારામાં 
ભળી જાય છે અવાજ લોહીમાં 
સાવ ઠરી જાય છે
તાપણું
છતાંય શેક્યા કરું છું
કદાચ ઓગળી જાય
ખાલીપો મારામાં
માથું પછાડે મારી છાતીમાં
છુન્દાવેલી વેદનામાં
ખૂંચી જાય તીર
ખળખળ વહે
રક્તનાં વહેણ
શેરીઓની ઊભરાય ગટર
અવાજના પોલાણમાં
ભરડો લઉં
આખાય શહેરનો
ક્યાંક
કદાચ
કણસે તો
પણ
ક્યાં
છે ?
અવાજના શહેરમાં ?
ખાલીપો ! ! !

અવાજ (ભાગ ૨)

અવાજ ઘેરો 
હરફર થઇ ઊચકાય 
ખડકાય પહાડના ઢગ 
પીંડીના કળતરમાં 
ડૂબે આખ્ખે આખું
ઠુંન્ગરાતું ડૂસકું
રુંવે રુંવે ફેલાય તેજ લીસોટો
વનલતાની કૂણી કૂણી સેજ
આસપાસ પથરાય નદી કાયા
પવન પાતાળ થઇ રમતો
જિહ્વાગ્રે જન્મે તરંગ કાફી
ચલમ ધૂણે ધુમાડે
તકિયા નીચે કાન લાલઘૂમ
તરણાં જેવા વાળ કાન પર
હરફર થઇ ઊચકાય
ખડકાય પહાડના ઢગ વચ્ચે
આખ્ખે આખો
અવાજ ઘેરો

અવાજ

અવાજ અવાજ અવાજ 
તોતિંગ લાકડાંની તિરાડમાં 
જડબેસલાક 
શેરીમાં રખડતો 
કરચો ઊડે
કરવતના ખરતા વેરમાં
ચપટીમાં ચોળી અબઘડી ડૂબાડું
ભરેલા નાળિયેરમાં
કાચલીના પાણીમાં
બૂડબૂડાતો અવાજ
ચાંચમાં ઝીલાઈને
પડઘાય નાટ્યગૃહમાં
કુછ કુછ ખખડતા
ખોબામાં પાંચ પાંચીકા
છબ્બો લઇ
આભ લાગી ફંગોળતાં
ગોટમ્ગોટા ઊડે
અવાજનો રણકો
ડીંગડોન્ગ અથડાય દિવાલે
ચીલો
ચિતરાય ડમ્મરિયા રસ્તે
ખીલો વધસ્થંભે સ્થિર
કડીન્ગ ખટ
પંચોતેર પોઈન્ટ પાંચની બપોર
ટ્રેનની ઘરઘરાટીમાં
વહી જાય
ટોળું
સાચ્ચે જ
તોતિંગ લાકડાંની ફાડમાં
કિચ કિચ
કિચૂડાતો
અવાજ

જખ બોતેરા

સામટા હણહણે છે
બોંતેર અશ્વો
મારી આસપાસ
ઘરઘરાટમાં ઊડે છે
થાકેલા અશ્વોના ફીણગોટા
કેટલું અંતર કાપીને આવ્યા હશે ?
ધવલ
ફ્લેમિંગો જેવા
જાણે દેવતાઈ દૂત
તીર કામઠાને બદલે બંદૂકો હશે
તેને ખભે
અટક્યા અહીં
ખબર નથી આગળ જવાની
ટેકરી ચડ્યાં પછી ઊતરાતું નથી
શ્રદ્ધામાં કેદ
ગોઠવાઈ ગયા છે
હારબંધ
થાકેલા
ધવલ
બોંતેરા